به گزارش خبرگزاری توانیر، بررسیهای کارشناسی نشان میدهد با گسترش استقرار محلی (On-Prem) زیرساختهای هوش مصنوعی در دستگاههای دولتی و شرکتهای بزرگ، مصرف برق ناشی از سرورهای پردازشی سنگین، تجهیزات GPU و سامانههای سرمایشی مرتبط، در حال تبدیل شدن به یک «بار نوظهور و پیوسته» در شبکه برق کشور است.
بر اساس این گزارش، برخلاف مصارف سنتی فناوری اطلاعات، بارهای مرتبط با هوش مصنوعی عمدتاً بهصورت ۲۴ ساعته فعال بوده، تمرکز جغرافیایی بالایی در کلانشهرها دارند و به کیفیت و پایداری برق بسیار حساساند؛ ویژگیهایی که اثر آنها بر اوج مصرف را بهمراتب مهمتر از سهمشان در مصرف سالانه میکند.
برآورد اثر هوش مصنوعی بر اوج بار
مطابق برآوردهای این مطالعه، افزایش اوج مصرف برق صرفاً از محل توسعه هوش مصنوعی میتواند:
در ۱ سال آینده حدود ۳۰۰ تا ۶۰۰ مگاوات، در ۲ سال آینده (تجمعی) حدود ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات و در ۳ سال آینده (تجمعی) بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ مگاوات به اوج بار شبکه کشور اضافه کند؛ رقمی که در صورت تمرکز مکانی، میتواند به ایجاد گلوگاههای جدی در شبکههای توزیع و فوقتوزیع منجر شود.
تجربه جهانی؛ زنگ خطر جدی
این گزارش با اشاره به تجربه کشورهای دیگر تأکید میکند که موج مصرف برق ناشی از مراکز داده و هوش مصنوعی، پدیدهای واقعی و جهانی است. بهطور مثال، سهم مراکز داده از مصرف برق ایرلند از ۵ درصد در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۲۲ درصد در سالهای اخیر رسیده و در آمریکا نیز مصرف برق مراکز داده تا سال ۲۰۳۰ رشدی چشمگیر خواهد داشت؛ روندی که آژانس بینالمللی انرژی نیز آن را یکی از محرکهای اصلی رشد تقاضای برق در جهان معرفی کرده است.
خطر تصمیمگیری واکنشی
هر چند هوش مصنوعی یک فرصت راهبردی برای توسعه کشور محسوب میشود، اما در صورت نبود پایش، دادهکاوی و سیاستگذاری پیشدستانه، میتواند همانند تجربه ماینینگ غیرمجاز، به یک ریسک جدید برای پایداری شبکه برق تبدیل شود؛ ریسکی که مدیریت واکنشی آن، پرهزینه و دیرهنگام خواهد بود.
براساس مقالهای از سید سعید میرشریفی
