• خانه
  • |
  • نقشه سايت
  • |
  • ارتباط با ما
  • |
  • کاربران
  • |
  • کاربران
چهار شنبه، ١٢ شهریور ١٣٩٣|تاريخ آخرين به روز رساني: 15 ساعت و 56 دقيقه پیش| 
   
تهران
منبع: سرویس سازمان هواشناسی

ارائه راهكارهاي مناسب صرفه جوئي درمصرف برق‌رايانه هاي اداري

از آنجا كه امروزه رايانه‌هاي در منازل، ادارات، اماكن تجاري و غيره به‌عنوان ابزارضروري زندگي بشمارمي‌آيدبويژه ‌كه درسالهاي اخيرطرح دولت الكترونيك به اجرا گذاشته شده است ،توجه به نحوه استفاده جهت كاهش‌مصرف انرژي آن ضروري ولازم به نظر مي‌رسد. درحال‌حاضردر ادارات روي ميز اكثرافراد رايانه قراردارد و معمولاً بطور‌همزمان روشن هستند. مصرف‌ كل آنهادراغلب اوقات اداري،حتي به بيشتر از مصرف روشنائي مي‌رسد كه در مقياس‌هاي جغرافياي بزرگ مصرف زيادي را برشبكه تحميل‌ مي‌كنند. لذا امروزه ارائه الگوي مناسب جهت كاهش و صرفه‌جوئي در مصرف رايانه از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در ذيل به پاره‌اي از تنظيمات برروي رايانه‌ها وهمچنين روشهاي ديگر جهت‌ كاهش و صرفه‌جويي درمصرف رايانه به صورت‌مبسوط اشاره ‌شده ‌است. اما قبل‌از آن‌مقدمه‌اي بربرآورد باركاهشي ناشي از اعمال اين تنظيمات اشاره مي‌كنيم.لازم به ذكراست منابع محاسبات از سايتها و مراجع رسمي و معتبر است و با توجه‌ به‌اينكه‌استاندارد واحدي در اين‌ خصوص وجود‌ندارد‌محدوده حداقل مصرف،به عنوان مبناي محاسبات قرار گرفته‌اما در واقعيت، مصرف بيش از ارقام محاسباتي است.
مهندس مهدي جزيني- مهندس محمد جزيني – مهندس مجتبي فكري
 
 درسالهاي اخير استفاده از منابع رايانه در محدوده 300 تا 450 وات مرسوم و رايج بوده است كه مقدار آن اين روزها به 850 وات نيز‌مي‌رسد. بدين ترتيب مي‌توان مصرف 370وات را به عنوان متوسط و ميانه مصرف تغذيه رايانه‌ها در نظر‌گرفت. همچنين متوسط مصرف نمايشگر را بايد به اين مقدار بيفزاييم. مصرف نمايشگر‌هاي موجود‌همانندCRTهابين 100تا140 وات ومصرف نمايشگرهاي مسطح الشكل (LCDها) بين 40 تا ‌80 وات درنظر‌گرفته مي‌شود‌درگذشته انرژي‌لازم براي فعاليت نمايشگر‌‌هاتوسط منبع تغذيه تأمين مي‌شدكه بعنوان‌منابع Back to Back  معروف بود. اما امروزه با توجه به افزايش مصرف رايانه و همچنين كاربرد مستقل نمايشگر‌ها، تغذيه آنها به صورت مستقل تأمين مي‌شود. لذا ما مي‌توانيم به متوسط مصرف منبع تغذيه (370وات ) ميزان تقريبي‌مصرف نمايشگر LCD(80وات ) را نيز بيفزاييم در‌نتيجه مصرف برق هر رايانه كامل، حدود 450وات درنظر گرفته‌ مي‌شود0 با عنايت به اينكه هر روزكاري بعنوان نمونه درشركت‌هاي دولتي حداقل 8ساعت بوده و در طي 22 روزكاري در هرماه (بدون درنظرگرفتن كشيك و شيفت افراد) مصرف انرژي برق ماهيانه هر سيستم رايانه در شركت نمونه به شرح ذيل محاسبه مي‌شود.
KWH 80= (روزكاري درماه ) 22×(ساعت كاري در روز ) H 8×( مصرف هر سيستم ) W  450 با فرض درنظرگرفتن حداقل تعداد1000 سيستم در شركت مربوطه، ميزان انرژي مصرفي اين‌تعداد رايانه‌معادل MWH 80 مي‌شود كه اين ميزان بعلاوه وسايل جانبي همانند اسپيكرها، پرينترها، اسكنرها و سرورها و همچنين با در نظر‌گرفتن كشيك، شيفت و اضافه‌كار افراد به ميزان MWH100 خواهد‌رسيد. حال با فرض اينكه‌ هر‌كاربر در شركت مذكور با صرف زمان چهارساعت‌كاري در روز‌ معادل نصف ساعت‌كاري روزانه با رايانه خودكار كند، بايد تمهيدي انديشيد كه در 4ساعت باقيمانده انرژي مصرفي رايانه صفر و يا نزديك‌ صفر‌وات شود. ( همچنين درهمان 4ساعت‌كار با رايانه زمانهاي تلف‌شده و بدون استفاده سيستم نيز وجود‌ دارد.) حال در ادامه خواهيم ديد با اعمال تنظيمات داخلي رايانه و‌يا نصب‌ و استفاده ازسخت‌افزارهاي پيشنهادي مي‌توان در مجموع 1000‌سيستم رايانه، ميزان قابل توجهي انرژي (معادل MWH50) درهرماه صرفه‌جوئي‌كرد‌كه اين مقدار حدود 50% صرفه جويي انرژي را به دنبال خواهد‌‌داشت. 
خاطرنشان مي‌سازد كليه مقادير‌مذكور با فرض حداقل انرژي مصرفي سيستم‌ها محاسبه شده است ومصرف واقعي رايانه‌ها با توجه به طول‌ عمر، استهلاك، نحوه استفاده نادرست و.....بيش از مقادير‌بيان شده است.
صرفه‌ ريالي و فرهنگسازي اجراي اين طرح‌ مي‌تواند الگوي‌خوبي براي‌ديگر سازمانها، نهادها، ادارات ‌و‌حتي منازل در جهت‌ مصرف صحيح و‌كاهش مصرف بي‌رويه انرژي باشد.
 
بخش اول: اعمال تنظيمات نرم‌افزاري داخلي در‌ويندوز XP ( بدون هزينه )

خواب زمستاني ويندوز يا HIBERANATE
خواب زمستاني‌كامپيوتر يا HIBERNATE تنظيم بسيار‌جالب و قابل‌توجهي است‌كه اكثركاربران از آن بي‌اطلاعند. مواقع زيادي پيش ‌مي‌آيد كه شما با سيستم رايانه خودكار داريد و بنا به ضرورت‌كاري مجبوريد سيستم خود را ترك كرده و دوباره به پاي سيستم خود بازگذشته و كار را ادامه دهيد و يا اينكه نيمه‌هاي يك روز‌كاري به بيرون از اداره رفته و تا پايان روز يا ابتداي روز بعدي به پاي سيستم خود مراجعه نمي‌كنيد. حال راه حل چيست؟براي حل اين مسئله مي‌توانيم بعد از پايان ساعت‌‌ اداري به جاي خاموش‌كردن دستگاه رايانه آنرا در حالت HIBERNATE قرار دهيم كه در اين حالت كليه كارهاي شما بر روي حافظه هارد‌ديسك ذخيره شده و بعد از‌خارج شدن از اين حالت دوباره به حالت قبل بر مي‌گردد و مصرف برق كامپيوتر شما در اين حالت حدود 3 وات مي‌رسد و تقريباً مثل زماني است كه دستگاه رايانه شما خاموش باشد (يعني حالتShut down) همچنين حالت HIBERNATE در مقايسه با روشن بودن‌كامپيوتر (حالت Screen Server ) داراي مزيت زيادي در صرفه‌جوئي هزينه برق مصرفي كامپيوتر شما دارد. حال دوباره اين سؤال مطرح مي‌شود كه آيا بايد دستگاههاي رايانه را بعد از ساعت اداري خاموش كرد يا خير؟ ممكن است تعجب كنيد اما جواب اينست كه تفاوت چنداني بين خاموش كردن            ( Shut down)وحالتHIBERANTE وجود ندارد و با استفاده از اين حالت ديگرمجبور نيستيد روز بعد زمان زيادي منتظر راه اندازي رايانه خود بمانيد زيرا دستگاه شما ظرف مدت 30 ثانيه يا كمتر فعال مي‌شود.
چگونگي فعال‌‌سازي HIBERANATE در سيستم 
در ويندوزهاي XP اين قابليت به صورت Default فعال نيست. براي فعال‌سازي حالت‌خواب ‌شبانه ابتدا به منوي Control  Panel رفته‌ سپس بر روي گزينهPower Option  دبل‌كليك مي‌كنيم و از Tabهاي منوي بازشده Power Option ،قسمت HIBERNATE را انتخاب مي‌كنيم و‌سپس گزينه Enable  Hibernate را تيك مي‌زنيم و بعد از زمان موردنظر جهت استفاده از اين حالت‌را انتخاب آنرا Apply و درآخرOK مي‌كنيم.

   خاموش نكردن رايانه
نظرات در اين مورد بسيار است براي مثال مسئولان شركت معتبر Energy  Star عقيده دارندكه براي‌حداكثر صرفه‌جويي در مصرف برق درهنگام شب كامپيوتر خود را خاموش كنيد. ولي‌درعين حال حالت HIBERNATE را نفي‌نمي‌كنيد و از قراردادن دستگاه رايانه در اين حالت پشتيباني هم مي‌كنند. طبق تحقيقات مديربرنامه‌نويسي تجهيزات اداري الكترونيكي‌شركتEnergy Star  حدود 50% از كاربران آمريكائي شبها از حالت HIBERNATE استفاده مي‌كنند به دليل آنكه در زمان راه اندازي مجدد رايانه (در حدود 3 الي 8 دقيقه طول مي‌كشد) صرفه‌جويي شود. در ضمن با توجه به ويژگي‌هاي‌خوب ويندوز دركنترل‌مصرف برق،كمتركسي تمايل به‌ خاموش‌كردن دستگاه خود دارد.

در زير به برخي نتايج منفي روشن و خاموش كردن رايانه اشاره مي كنيم :
1- روشن و خاموش كردن دستگاه رايانه نسبت به‌روشن نگه‌داشتن آن درحالت HIBERNATE، برق‌ بيشتري‌مصرف مي‌كند.
2- روشن و خاموش كردن دستگاه رايانه موجب استهلاك و خرابي زودرس آن مي‌شود. البته زماني كه دستگاه شما يعني تغذيه Power و مانيتور شما از پريز برق بيرون است دستگاه هيچ برقي مصرف نمي‌كند وحال آنكه بدليل اينكه كليه كامپيوترهاي شركت به شبكه محلي وصل بوده و ارتباط دارند درحدود 3/2 وات برق مصرف مي‌كنند كه اندازه مصرف حالت Hibernate است.پس خاموش‌كردن واز پريزكشيدن دستگاهها درشركت‌كار بيهوده و بي‌ثمري است.

استفاده نكردن از برنامه‌هاي محافظ صفحه نمايش يا  Screen Server :
بايد بدانيم كه استفاده از اين برنامه‌ها نه تنها موجب صرفه‌جويي در مصرف برق نمي‌شوند بلكه خود وات مصرفي بالايي دارند. اين برنامه‌ها حداقل 42 وات انرژي مصرف مي‌كنند و اين در حالي است كه در مواردي از اين برنامه‌ها كه تصاويرشان متحرك‌تر و سه بعدي هستند مصرفشان در حدود 114وات است.پس بهتر است از حالت Blank در اين برنامه‌ها و يا صفحه سياه استفاده كرد.

 اعمال تنظيمات Power Option جهت هارد، مانيتور و حالتهاي  HIBERANTEو STAND BY : 
درمنوي كنترل‌پنل (Control  Panel)، روي‌گزينه Power Option دبل‌كليك مي‌كنيم. از Tabهاي موجود در اين پنجره، Tabمربوط به PowerSchemes را انتخاب كرده سپس 5 گزينه قابل تنظيم در ذيل آن مشاهده مي‌كنيد.
توجه : ( در اكثرسيستم‌ها درحالت Never يعني هرگز تنظيمي نداشته باشد قرار دارند).
گزينه اول را روي Home/Office Desk تنظيم مي‌كنيم. 
گزينه دوم كه مربوط به مانيتوراست را روي زمان‌‌مورد‌نظركاربردي تنظيم مي‌كنيم. 
گزينه سوم كه‌ مربوط به هاردديسك است را روي زمان مورد‌نظركاربري تنظيم مي‌كنيم.
گزينه چهارم كه مربوط به حالت استندباي است را روي زمان موردنظر كاربري تنظيم مي‌كنيم.
گزينه پنجم كه مربوط به حالت هايبرنت است را روي زمان موردنظر كاربري تنظيم مي‌كنيم. 
حال با اين‌تنظيمات چه‌‌نتيجه‌اي حاصل مي‌شود. با اعمال اين تنظيمات،در صورتيكه‌‌ بعد از زمان‌موردنظر كاربري (كه پيشنهاد مي‌شوددرحدود 10 دقيقه باشد) دستگاه بدون استفاده رها شود،مصرف برق دستگاه درحدود حداقل 80 درصد كاهش مي‌يابد بدون آنكه شما اطلاعات خود را از دست بدهيد.اين‌درحالي است كه‌خود هارد ديسك،مادربورد، CPUوات‌مصرفي بالايي را حتي در حالت روشن و بدون استفاده دارد.

استفاده از صفحه نمايش تيره:
امروزه اثبات شده كه صفحه نمايش‌هاي تيره‌‌‌ مصرف انرژي‌كمتري دارندوهم براي چشم‌كاربرضرركمتري‌دارند.حتي نرم‌افزاري با نام Blackle طراحي‌شده است‌كه صفحه آغازين گوگل را تيره مي‌كندكه خود گوگل با استفاده از همين راه بيش از يك ميليون وات‌ساعت صرفه‌جويي كرده است ( البته فقط مانيتورهاي LCD از اين برنامه مي‌توانند استفاده كنند.)0لذا توصيه مي‌شود از صفحه‌هاي تيره در سيستم استفاده شود (چه بر روي DESKTOP ) و چه خود صفحه كاربري ويندوز) كه در حدود چندين وات صرفه‌جويي انرژي در پي دارد.

اعمال تنظيمات‌صفحه نمايش‌تيره
در منوي كنترل پنل(Control Panel)، روي گزينه Display دبل‌كليك مي‌كنيم. از Tab‌هاي موجود در اين پنجره، Tab مربوط به Appearance را انتخاب كرده‌ سپس 3 گزينه قابل تنظيم در ذيل آن مشاهده مي‌كنيد.
گزينه اول(Windows and Buttons ) را روي Windows Classic Style تنظيم مي‌كنيم. 
گزينه دوم (Color Scheme ) را روي High Contrast Black تنظيم مي‌كنيم. 
 گزينه سوم‌كه مربوط به اندازه فونتها است را به دلخواه كاربر تنظيم مي‌كنيم.  

بخش دوم : استفاده از تكنولوژي سخت‌افزاري روز(هزينه بر) :

استفاده از مانيتور‌هاي LCD به جاي CRT
مانيتورهاي CRT به ميزان حدوداً 250 درصد بيشتر از LCD در همان اندازه انرژي برق مصرف مي‌كنند. مضاف براينكه مانيتورهاي LCD روز مجهز به تكنولوژي Active PFC هستند كه اين تكنولوژي علاوه برمزاياي بسياري كه دارد،درمواقعي كه از‌دستگاه استفاده نمي‌شودمصرف برق آنرا در حدود 80 درصدكاهش مي‌دهد. البته مانيتورهاي جديد LED مصرفشان نصف مانيتورهاي LCD است.

استفاده ازسخت‌افزار
 Sleep Talking:
اين تكنولوژي كه تكنولوژي روز دنيا است شامل‌سخت‌افزاركوچكي است كه با اعمال مديريت بر روي تغذيه دستگاههاي رايانه مصرف آنرا در زمانيكه كاربر با كامپيوتر كار نمي‌كند حتي به حالت كم مصرف تر از حالت Hibernate مي‌برد،مضاف براينكه دستگاههاي رايانه مجهزبه اين سيستم درحالت بي استفاده بودن، بارترافيكي روي شبكه محلي وغيره ندارند. اين سخت‌افزار درحدود80 درصدبه‌ ذخيره‌سازي انرژي كمك‌مي‌كندوتكنولوژي‌آن‌توسط دانشمندان مايكروسافت توليد شده است.

استفاده از مادربوردهاي مجهز به تكنولوژي EPU
(واحد پردازش انرژي) :
اين مادربوردها براي اولين بار توسط شركت Asus طراحي و استفاده شده است كه امكان كنترل ديجيتالي مصرف انرژي توسط CPU را فراهم مي‌كند و اين امكان را مي‌دهد تا با تنظيم و افزايش بازدهي VRMو همچنين با توجه به حجم بار‌گذاري، سيستم ذخيره انرژي به بهينه‌ترين روش درراستاي كمك به محيط زيست و عدم انتشار CO2 انجام شود.
EPU در واقع يك قطعه سخت‌افزاري است كه با استفاده از IC‌هاي كنترل‌كننده قادر است تا انرژي را به ميزان قابل‌توجهي ذخيره‌كند.اين نسل جديد از چيپ خودكار ذخيره‌سازي انرژي با استفاده از‌فناروي Power Hybrid وهمچنين افزايش كارآيي VRMدر‌زمان‌بارگذاري ( Loading ) قادر است تا به صورت ديجيتال مصرف انرژي توسط CPU را تنظيم و كنترل كند و به ميزان 6/56 درصد توان CPU را ذخيره كند.

سنكرون كردن اجزاي سيستم كامپيوتر با يكديگر
از جمله نكاتي كه در بهينه‌سازي مصرف كامپيوتر‌ها وكاهش مصرف آنها نقش اساسي دارد هماهنگ بودن سرعتي ، فركانسي و زماني اجزاي سيستم با يكديگر است. اين نكته به كاربران متذكر مي‌شود كه انتخاب بهترين اجزا يك سيستم كامپيوتري‌دربازار الزاماً بهترين سيستم با بهينه‌ترين كاركرد‌نيست بلكه بايد به استاندارد اعلام شده ازطرف‌كارخانه‌هاي سازنده‌جهت اسمبل‌كردن‌سخت‌افزاري جهت افزايش كارايي نرم‌افزاري توجه داشته‌كه‌خود‌سهم به‌سزايي‌دركاهش انرژي مصرفي دارد.

نتيجه گيري :
با توجه به اينكه فناوريهاي سخت‌افزار و نرم‌افزار دنيا رو به تكامل است‌ مي‌توان در شركت‌هاي دولتي و ادارات بدون صرف هزينه‌ اي وصرفاً با اعمال تنظيمات  نرم افزاري ويندوز، به ازاي هر 1000عدد سيستم رايانه حداقل 50MWH درماه صرفه‌جويي انرژي داشت.بعلاوه آنكه با خريد‌‌ سخت افزارهاي پيشنهادي و در دستوركارقراردادن آنها با اين ديد كه هزينه ريالي‌‌آن‌طي‌كوتاه مدت قابل بازگشت است مي‌توان‌ شركت‌هاي دولتي و ادارات را همچون‌گذشته پيشرودرگسترش فرهنگ‌سازي و تكنولوژي روز در ايران شناخت. 
  • منبع : ماهنامه صنعت برق
  • تاريخ چاپ : جمعه ، ١٣٨٩-٠٢-٣١
  • شماره چاپ : 158
  • چاپ شده در صفحه (هاي) : 16-20