تاكيد دو نماينده تهران بر لزوم تقويت زيرساختهاي سازمان نقشه برداري كشور براي تهيه نقشه خطر سيل

دو نماينده تهران با حضور در سازمان نقشه برداري كشور و گفتوگو با رئيس اين سازمان، از نزديك در جريان تهيه نقشه مناطق تحت تاثير سيل و فرونشست در اين سازمان قرار گرفتند.

به گزارش روابط عمومي سازمان نقشه برداري كشور، طيبه سياوشي و فاطمه ذوالقدر دو نماينده تهران روز چهارشنبه 21 فروردين ماه با حضور در اين سازمان با مهندس مسعود شفيعي، ديدار و گفت و گو كردند.

در اين ديدار كه دكتر يحيي جمور؛ معاون فني و نسرين وزيري؛ رئيس، مديركل دفتر رياست و روابط عمومي سازمان نقشه برداري كشور نيز حضور داشتند، ضمن معرفي سازمان نقشه برداري كشور و خدمات و محصولات آن، اين نمايندگان از نزديك با فرايند توليد نقشههاي مناطق تحت تاثير سيل اخير كه در 20 روز ابتدايي فروردين ماه سال 1398، در سازمان نقشه برداري كشور تهيه شده و براي ستاد مديريت بحران، وزارت راه و شهرسازي، جمعيت هلال احمر و استانداري استان هاي درگير با اين بحران ارسال شده بود؛ قرار گرفتند.

شفيعي با اشاره به اينكه مقرون به صرفهترين روش تهيه نقشه هاي با دقت از پهنه هاي وسيع، تصويربرداري هوايي است كه منجر به توليد اطلاعات با ارزشي ميشود، گفت: «البته به دليل شرايط جوي استان هاي تحت تاثير سيلاب، امكان پرواز هواپيماي سازمان وجود نداشت. با اين حال همكاران ما با استفاده از تصاوير ماهوارهاي و اطلاعات مكاني موجود در سازمان نقشه برداري كشور اقدام به تهيه نقشه مناطق تحت تاثير سيل كردند».

نمايندگان تهران درباره اينكه آيا اين سازمان توانمندي لازم براي تهيه نقشه خطر سيل را دارد تا پيش از بروز و يا تكرار چنين بحراني آن را ارائه دهد؟، سوال كردند و دكتر جمور با اشاره به تفاوت نقشه «مناطق تحت تاثير سيل» و نقشه «خطر سيل» گفت: «سازمان نقشه برداري كشور در حال حاضر اطلاعات مكاني بسيار غنياي دارد اما تهيه نقشه خطر سيل نيازمند مطالعات بيشتر، اخذ تصاوير هوايي جديد از استانها، حضورفيزيكي نقشه برداران در محل و .... است كه تاكنون به دليل كمبود منابع مالي و تجهيزات، محقق نشده است. حال آنكه اين سازمان طي دهه هاي 70 و 80 با تامين منابع مالي لازم توانست نقشه 1:25000 كل كشور را تهيه كند. اين نشان ميدهد كه سازمان نقشه برداري كشور استعداد بالقوه لازم براي تهيه نقشه هاي به روز از جمله نقشه مخاطرات سيل را دارد اما بايد محدوديتهاي آن به طور جدي مورد توجه قرار گرفته و نيازهاي اساسي آن مرتفع شود.

سياوشي درباره اطلاعات اين سازمان درباره شيب زمين و به كار بستن آن براي جهت دادن به آب تجميع شده در استانهاي سيل زده، سوال كرد و شفيعي در پاسخ گفت: «تعيين شيب زمين با استفاده از DEMهاي موجود در سازمان امكان پذير است، اما DEM (مدل رقومي ارتفاعي زمين) فعلي كه در عمده مناطق با دقت حدود 5 تا 7 متر است، براي مدلسازي ميزان و جهت شيب در استان هايي نظير خوزستان و گلستان كه اختلاف ارتفاع بين نقاط مختلف قابل توجه نيست، كارايي بالايي ندارد و ما به DEM  با دقت در حد سانتي متر نياز داريم. اگرچه با همين اطلاعات موجود، روي نقشه هاي مناطق تحت تاثير سيل ارتفاع نقاط مختلف قيد شده است اما در نظر داشته باشيد كه در استاني مثل گلستان كه ارتفاع بلندترين نقطه آن كه دچار سيلاب شده با پايين ترين نقطه اش در نزديكي درياي خزر، شش متر است، با در اختيار داشتن مدل رقومي ارتفاعي زمين كه صرفا دقتي چندمتري دارد، امكان ارائه راهكار كاملا عملياتي براي سرازير كردن آب وجود ندارد».

 رئيس سازمان نقشه برداري كشور گفت: «اكنون براي دور كردن سيلاب از مناطق مسكوني و تأسيسات حياتي، هيچ چيز بيش از نقشه هاي دقيق توپوگرافي كه ميزان و جهت شيب زمين را با دقت سانتي متر مشخص كند، كارآيي ندارد. اما متاسفانه طي دو دهه گذشته كم توجهي به اين سازمان مانع از آن شده كه اين سازمان آنطور كه بايد، شبكه هاي مبنايي خود را بازسازي كرده و توسعه دهد».

سياوشي كه از ظرفيتهاي سازمان نقشه برداري كشور در مديريت حوادث طبيعي همچون سيل آگاهي بيشتري پيدا كرده بود، گفت: «ضرورت دارد هم زمان با جبران خسارت هاي  سيل زدگان، براي تقويت زيرساختهاي عملياتي اين سازمان همچون تقويت ناوگان عكسبرداري هوايي، شبكه ايستگاههاي تعيين موقعيت ماهواره اي ژئوديناميك و...تصميمات اساسي اتخاذ شود».

ذوالقدر نيز بر لزوم استفاده از اين اطلاعات براي فعاليتهاي راه و سد سازي در كشور تاكيد كرده و ابراز اميدواري كرد كه وزارت خانه هاي راه و شهرسازي، نيرو و كشور از اين اطلاعات، بهره لازم را ببرند».

گفتني است دكتر مرتضي صديقي كه به اتفاق مهندس محمد عرب كرمي، مهندس ابوالفضل بلنديان و مهندس احمد ابوطالبي در تهيه نقشه هاي مناطق تحت تاثير سيل را نقش به سزايي داشتند، اين نقشه ها را به رويت اين نمايندگان  تهران در مجلس شوراي اسلامي رسانده و توضيحات مبسوطي درباره روند تهيه آنها ارائه دادند».


نگراني از فرونشست تهران

نقشه هاي فرونشست تهيه شده در سازمان نقشه برداري كشور نيز مورد توجه اين دو نماينده مجلس قرار گرفت. رئيس سازمان با اشاره به اينكه تا كنون بيش از 30 اطلس فرونشست با همكاري دو اداره كل نقشه برداري زميني و كارتوگرافي سازمان نقشه برداري كشور تهيه شده و براي مقامات مسئول در وزارت كشور، راه و شهرسازي، نيرو، ارتباطات و فناوري اطلاعات، نفت، استانداريها، ستاد مديريت بحران و نمايندگان استانهاي مربوطه ارسال شده است، گفت: «اميدواريم اين نقشهها مورد توجه اين مقامات قرار گيرد و مبنايي براي جانمايي استقرار جمعيت و فعاليت و تصميم گيري در برنامه هاي توسعه منطقه اي و شهري باشد».

ذوالقدر با تدقيق در نقشه فرونشست تهران، در باره مخاطرات آن براي جنوب شهر تهران، متروها و فرودگاه پايتخت سوالاتي را مطرح نمود. معاون فني سازمان نقشه برداري كشور به او در پاسخ گفت كه اعلام نرخ فرونشست، سالانه است و ارائه نرخهاي چند ميليمتر در روز مبناي علمي دقيقي ندارد.

شفيعي نيز با اشاره به اينكه بر اساس توافق حاصل شده و تقسيم كار صورت گرفته توسط سازمان مديريت بحران كشور، نهاد مسؤول براي اعلام نرخ فرونشست سازمان نقشه برداري كشوراست كه با استفاده از اطلاعات حاصل از تصاوير ماهواره اي، نقاط ترازيابي، داده هاي ايستگاههاي ژئوديناميك و ثقل سنجي به برآورد اين نرخ در دوره هاي چندساله مي پردازد، گفت: «آخرين نرخ برآورد شده در اين سازمان براي جنوب و جنوب غرب تهران، 24-23 سانتيمتر در سال بوده است و نرخ هاي 36 سانتيمتر در سال يا 22 ميليمتر در روز، مورد تاييد اين سازمان نيست».


بايدها و نبايدهاي طرح آمايش ملي مشخص نيست

سياوشي در اين ديدار، درباره نقش سازمان نقشه برداري كشور در تهيه وتدوين سند آمايش ملي سوال كرد. شفيعي به عنوان معاون سازمان برنامه و بودجه، شرح مفصلي از شكل گيري شوراي سياست گذاري تدوين اين سند و برگزاري جلسات متعدد آن در سازمان برنامه و بودجه ارائه داد و گفت طبق بند الف-1 ماده 26 قانون برنامه ششم توسعه، دولت موظف شده در طول سال اول اجراي قانون برنامه، سند آمايش سرزمين ملي و استاني را تهيه كند و پس از تصويب شوراي عالي آمايش سرزمين از سال دوم اجراي قانون برنامه به اجراء در آورد، اما علي رغم اقدامات انجام شده، خصوصاً تأكيدات رياست سازمان برنامه و بودجه، اين سند هنوز مراحل تدوين خود را طي مي كند و بايد زمان بيشتري براي نهايي شدن آن صرف شود.

نماينده تهران كه مي گفت قصد دارد موضوع تهيه سند آمايش ملي را در مجلس مطرح كند، گفت: «در صورت تدوين چنين سندي مي توان اميدوار بود تا حدود زيادي جلوي ساخت و سازهاي غير مجاز در حاشيه رودها و مناطق تحت تاثير فرونشست و ديگرمخاطرات طبيعي گرفته شود. در حال حاضر برخي متون به عنوان سند آمايش استاني در برخي استانها تهيه شده اما مركز پژوهشهاي مجلس با مطالعه آنها به اين نتيجه رسيد كه هيچ سياق مشخصي ندارند و هيچكدام كامل نيستند. حال آنكه منابع زيادي هم صرف تهيه اين موارد شده است».

شفيعي نيز با اشاره به اينكه ارائه تعريفي جامع و مانع، مشخص كردن چارچوب و مبناي تدوين سند آمايش سرزمين و انتظاراتي كه مي توان از آن داشت، يكي از مباحث جدي در شوراي عالي سياست گذاري تدوين اين سند در سازمان برنامه و بودجه بود، گفت: «از نظر ما استقرار زيرساخت ملي داده مكاني (NSDI) يكي از ملزومات مهم داشتن يك سند آمايش ملي است كه علاوه بر ترسيم وضعيت موجود، امكان پايش چگونگي پياده سازي اين سند را هم ممكن مي كند، اما راهبري استقرار اين زيرساخت كه در چارچوب پروژه هاي اقتصاد مقاومتي به سازمان نقشه برداري كشور سپرده شده ، نيازمند اجماعي ملي و همكاري همه ذي نفعان است». به گفته شفيعي سند آمايش سرزمين مي تواند در چارچوب مجموعه اي از بايدها و نبايدها خطوط كلي پراكنش جمعيت و فعاليت را در اقصي نقاط كشور، مشخص كند، اما تا زمانيكه اطلاعات مكاني دقيق و به روزي از سرزمين خود نداشته باشيم، ممكن است تهديدهاي طبيعي و ظرفيت هاي اكولوژيك هر منطقه را ناديده بگيريم و آنگاه سرمايه گذاري هاي بزرگ ما در مناطقي خاص با پديده هايي چون سيل، زلزله و فرونشست در معرض نابودي قرار گيرد».


کد خبر : 89053
تاریخ : شنبه ، ٢٤ فروردین ١٣٩٨ ١٥:١٥
تعداد بازديد : ٥٥٤
فرستنده خبر : ناهيد نيك پور