نگاهي به كاربردهاي رايانش ابري در پنج حوزه حياتي

بنا بر آمار ارائه شده توسط نشريه Forbes، هم اكنون از رايانش ابري در زمينه هاي مختلفي از جمله آموزش، مهندسي، تجارت، پزشكي، صنايع توليدي، رسانه ها و... استفاده مي شود. در اين مطلب به معرفي كاربردهاي اين فناوري نوين در پنج حوزه ي تجارت، پزشكي، آموزش، امور دفاعي و صنعت پرداخته ايم.

Business Cloud

تجارت و كسب و كار

انسان ها براي كسب درآمد و برآورده سازي نيازهاي خود، به زمينه هاي شغلي مختلفي روي مي آورند و در اين مسير از ابزارهاي مختلفي براي بهينه سازي و افزايش بهره وري در كسب و كار خود سود مي برند. بديهي است كه رايانش ابري نيز از اين مسئله مستثني نيست و اغلب اهالي دنياي كسب و كار، پتانسيل هاي اين فناوري در زمينه ي تجارت را دريافته اند. در مطالعه اي كه با همكاري نشريه ي اكونوميست و شركت آي بي ام انجام شده، از ميان 572 كسب و كار مورد بررسي، نزديك به سه چهارم آن ها در حال استفاده از رايانش ابري يا آزمايش اين تكنولوژي هستند. علاوه بر اين، احتمال مي رود 90درصد از اين كسب و كارها در سه سال آينده به مشتريان رايانش ابري تبديل شوند.

با وجود استقبال كنوني از رايانش ابري در حوزه ي كسب و كار، بايد به خاطر داشت كه اغلب اين كسب و كارها صرفا از رايانش ابري به منظور جايگزيني براي رويه هاي اداري قديمي خود استفاده مي كنند و تنها 16درصد از آن ها از رايانش ابري به منظور ايجاد نوآوري در كسب و كار خود بهره مي برند.

دليل استقبال عمده ي كسب و كارها از رايانش ابري، مزايايي است كه اين فناوري با خود به همراه دارد. يكي از اين مزايا انعطاف پذيري رايانش ابري است كه به كاربران اجازه مي دهد در هر زمان به تناسب نياز خود منابعي را خريداري كنند؛ همين مسئله به كاربران كمك مي كند تا از هزينه هاي اضافي براي منابعي كه نياز چنداني به آن ها ندارند خلاص شوند. يكي از مثال هاي قابل توجه در اين زمينه ، سرويس استريم ويدئوي نتفليكس است؛ اين شركت از سرويس هاي ابريآمازون استفاده مي كند. نتفليكس در ساعات اوج استفاده ي تماشاگران از سرويس خود، منابع ابري بيشتري را مورد استفاده قرار مي دهد و در ساعات ديگر از منابع كمتري بهره برداري مي كند.

به كمك سرويس هاي ابري، پيچيدگي هاي فني از ديد كاربر پنهان شده و استفاده از خدمات آسان مي شود

تصور كنيد به جاي استفاده از سرويس هاي آمازون، نتفليكس از ديتاسنترهاي اختصاصي خود استفاده مي كرد؛ نه تنها اين شركت مجبور بود هزينه ي زيادي براي ايجاد و نگهداري از اين ديتاسنترها صرف كند، بلكه همچنين در ساعات كاهش تعداد تماشاگران، بخش زيادي از توانايي اين ديتاسنترها بلااستفاده مي ماند. تطبيق پذيري نيز مزيت ديگر رايانش ابري است كه به سرويس هايي نظير نتفليكس و ActiveVideo اجازه مي دهد محتواي خود را در دستگاه هاي متخلف نظير رايانه هاي شخصي، تلفن هاي همراه و... ارائه دهند.

علاوه بر انعطاف پذيري، ارائه ي ابزارهاي تحليلي يكي از برتري هاي رايانش ابري است. يكي از كسب و كارهايي كه با كمك رايانش ابراي بهره وري خود را افزايش داده، وب سايت Etsy است كه به خريد و فروش كالاهاي دست ساز مي پردازد. به لطف فناوري ابري، Etsy مي تواند داده هاي مربوط به خريد و فروش كالاهاي خود را تحليل و پيشنهادات متناسب را به كاربرانش ارائه كند.

Etsy

رايانش ابري پيچيدگي استفاده از خدمات را نيز كاهش مي دهد، از آنجا كه كاربران تنها با محصول نهايي سر و كار دارند، نيازي به فراگرفتن دانش فني چنداني نخواهند داشت. براي مثال سرويس Cloud print از شركت زيراكس، به كاربران اجازه مي دهد بدون نياز به آشنايي با دستگاه هاي چاپ و روش هاي آماده سازي اسناد چاپي، بتوانند اسناد مورد نظرشان را به چاپ برسانند. به كمك سرويس هاي ابري، پيچيدگي هاي فني از ديد كاربر پنهان شده و استفاده از خدمات آسان مي شود.

دستيارهاي هوشمندي نظير الكسا و سيري نيز به سرويس هاي ابري وابسته اند؛ اين دستيارهاي هوشمند مي توانند مسئوليت هايي نظير ارسال پيام، برقراري تماس و برنامه ريزي جلسات را انجام دهند. چنين امكاناتي مي توانند باعث افزايش بهره وري در محيط هاي تجاري شوند. در نهايت بايد گفت، استفاده از انواع مختلف خدمات ابري و تركيب كردن آن ها، نه تنها كسب و كار را آسان مي كند، بلكه همچنين ارائه ي مدل هاي تجاري جديد را براي اهالي دنياي كسب و كار ممكن مي سازد.

Medicine and Tech

پزشكي

در سال هاي اخير، رايانش ابري با سرعت قابل توجهي به حوزه ي پزشكي نيز وارد شده است. منابع نامحدود ارائه شده توسط رايانش ابري و انعطاف پذيري ذاتي اين فناوري، موجب شده تا از اين فناوري براي توسعه و ارائه ي خدمات درماني استفاده شود. علاوه بر اين، از قدرت پردازش ابري در مطالعات پزشكي در زمينه هايي نظير ژنتيك و پزشكي مولكولي نيز استفاده مي شود.

از جمله خدماتي كه به كمك رايانش ابري توسعه ي بيشتري پيدا كرده است، مي توان به درمان از راه دور اشاره كرد. همچنين به لطف رايانش ابري، امكان برگزاري كنفرانس هاي تصويري و اشتراك گذاري اطلاعات پزشكي بيماران از گذشته نيز ساده تر شده است. در زمينه ي تحقيقات باليني نيز، با كمك رايانش ابري، امكان دريافت و ذخيره سازي منظم اطلاعات بيماران فراهم شده و پژوهشگران مي توانند با دسترسي به داده هايي كه از نقاط مختلف در فضاي ابري ذخيره شده، تحقيقات خود را به انجام برسانند.

ذخيره سازي اطلاعات بيماران به طور محلي، چه به صورت آرشيوهاي فيزيكي قديمي و چه به صورت الكترونيكي و در سرورهاي داخلي، نه تنها هزينه بر است، بلكه پيچيدگي هاي خاصي را نيز براي مراكز پزشكي به همراه مي آورد. به همين دليل بيمارستان ها و مراكز پزشكي نيز در حال روي آوردن به ذخيره سازي ابري اطلاعات بيماران هستند، اين مسئله باعث مي شود پزشكان و بيماران بتوانند در هر لحظه و بدون مراجعه به مراكز پزشكي، به اطلاعات مورد نياز خود دسترسي داشته باشند.

آسان سازي انجام كارهاي گروهي نيز يكي از مزاياي رايانش ابري در حوزه ي پزشكي است. فرض كنيد قرار است در مورد وضعيت يك بيمار تصميمي حياتي گرفته شود؛ در حالت سنتي، انجام هماهنگي براي برگزاري جلسات تيم هاي پزشكي و به اشتراك گذاشتن اطلاعات بيمار در ميان اعضاي تيم، كاري وقت گير است. به لطف رايانش ابري، نه تنها اشتراك گذاري اطلاعات بيماران فوق العاده آسان خواهد شد، بلكه نياز به برگزاري جلسات رو در رو نيز از بين خواهد رفت.

فعالان حوزه ي پزشكي هنوز از آشنايي كافي با رايانش ابري برخوردار نيستند

يكي از مثال هاي موفق در اين زمينه، شبكه اي موسوم به HealthHiWay در هندوستان است. اين شبكه با متصل كردن بيش از 1100 بيمارستان و 10 هزار پزشك به يك ديگر، نه تنها اشتراك اطلاعات و انجام هماهنگي هاي مختلف ميان مديران، پزشكان و شركت هاي فعال در حوزه ي پزشكي را ساده كرده، بلكه هزينه هاي پزشكي را نيز به مراتب كاهش داده است.

با اين وجود، تحقيقات انجام شده توسط مركز ملي اطلاعات بيوتكنولوژي ايالات متحده نشان مي دهد، فعالان حوزه ي پزشكي هنوز از آشنايي كافي با رايانش ابري برخوردار نيستند و در بسياري موارد، رايانش ابري را با ارائه ي خدمات آنلاين يكسان مي دانند. علاوه بر اين، به واسطه ي حساسيت اطلاعات پزشكي بيماران، بخشي از جامعه ي پزشكي درباره ي امنيت اطلاعات بيماران نگراني هايي را مطرح مي كنند. با اين وجود، نبايد فراموش كرد كه به لطف رايانش ابري، پرونده هاي كاغذي قطور، عكس هاي راديولوژي و نسخه هاي پزشكي كه اغلب با دست نوشته مي شوند، به اسناد الكترونيكي تبديل خواهند شد كه مي توان در هر زمان و مكان به آن ها دسترسي داشت.

در حال حاضر، برخي از دانشمندان در انديشه ي ايجاد پلتفرم هاي ابري پزشكي در مقياس جهاني هستند كه امكان همكاري پزشكان و مراكز پزشكي از سراسر جهان را فراهم مي آورند. در صورت ارائه ي چنين پلتفرم هايي، بيماران ساكن در مناطق فاقد دسترسي به امكانات پزشكي، مي توانند از خدمات پزشكي راه دور استفاده كنند. چنين سيستمي، اشتراك گذاري يافته هاي جديد پزشكي و همكاري پزشكان از سراسر جهان را نيز ساده تر مي كند.

Education and Tech

آموزش

حوزه ي آموزش نيز همچون ديگر حوزه ها از مزاياي رايانش ابري بي بهره نمانده است. رايانش ابري انتخابي مناسب براي آن دسته از موسسات آموزشي است كه فاقد توان مالي كافي براي تهيه و نگه داري زيرساخت هاي اطلاعاتي هستند. علاوه بر اين، به كمك رايانش ابري، دسترسي به خدمات آموزشي به صورت راه دور نيز آسان تر از گذشته شده است.

از جمله مزاياي رايانش ابري در حوزه ي آموزش، مي توان به جايگزيني كتاب هاي چاپي با نسخه هاي الكترونيكي اشاره كرد. بر كسي پوشيده نيست كه هزينه ي كتب درسي بسيار بالا است و در اكثر موارد بخش زيادي از هزينه هاي آموزشي به هزينه ي كتب درسي مربوط مي شود؛ تا جايي كه در برخي موارد هزينه ي كتب درسي مورد نياز دانشجويان از شهريه آن ها نيز بيشتر است. در چنين شرايطي، ارائه ي محتوي آموزشي ديجيتال كه به مراتب از كتب چاپي ارزان تر است، كار را براي دانشجويان ساده تر از گذشته كرده است. در حال حاضر، موسسات آموزش عالي ايالات متحده در حال آزمايش برنامه اي براي اشتراك ديجيتال كتب آموزشي در فضاي ابري هستند؛ هم اكنون پنجاه ناشر با قريب به سي هزار كتاب در اين برنامه شركت كرده اند.

رايانش ابري امكان دسترسي به امكانات آموزشي را براي افراد بيشتري فراهم مي كند

يكي ديگر از مشكلات مرتبط با كتب درسي، قديمي بودن اين كتب است. در سطوح متوسطه در ايالات متحده، ميانگين عمر كتب رشته ي علوم اجتماعي هفت تا يازده سال است كه باعث مي شود بخشي از اطلاعات موجود در اين كتب قديمي اشتباه باشند. با توجه به اين مسئله كه كتب ديجيتالي هزينه هاي كمتري را بر دانش آموزان و موسسات آموزشي تحميل مي كنند، مي توان از هزينه ي صرفه جويي شده جهت به روزرساني كتب درسي استفاده كرد.

علاوه بر موارد فوق، رايانش ابري امكان دسترسي به امكانات آموزشي را براي افراد بيشتري فراهم مي كند. هم اكنون به لطف رايانش ابري، امكان بهره مندي از امكانات آموزشي براي افرادي كه به كلاس هاي درس سنتي دسترسي ندارند ساده تر شده است.

همچنين، به لطف ذخيره سازي ابري، نيازي به لوح هاي فشرده (CD) و فلش مموري ها نيز وجود نخواهد داشت. رايانش ابري امكان اشتراك گذاري برنامه هاي درسي، ليست هاي نمرات، اسلايد هاي پاورپوينت و... را به سادگي فراهم مي كند. نگه داري اسناد و دسترسي به آن ها نيز به كمك ذخيره سازي ابري آسان تر خواهد شد؛ ناگفته نماند، از آن جا كه براي دسترسي به اسناد و فايل ها در فضاي ابري به اطلاعاتي نظير نام كاربري و رمز عبور نياز داريد، آرشيوهاي ابري به مراتب امن تر از آرشيو هاي سنتي هستند. علاوه بر اين، انجام تغييرات در اسناد و برنامه هاي آموزشي و آگاه سازي دانش آموزان و ديگر اعضاي گروه هاي آموزشي از برنامه ها نيز به لطف ذخيره سازي ابري بسيار آسان خواهد بود.

در مجموع، مي توان از افزايش بهره وري زماني، كاهش هزينه ها و ساده شدن رويه هاي آموزشي به عنوان مزاياي اصلي رايانش ابري در حوزه ي آموزش ياد كرد. اين مزايا، به ويژه براي كشورهايي كه با چالش هاي بودجه اي روبه رو هستند، بسيار قابل توجه خواهد بود.

Russian MoD Command Center

امور دفاعي

جالب است بدانيم بسياري از مواردي كه در زندگي روزمره از آن ها استفاده مي كنيم، در ابتدا با اهدافي خاص نظير استفاده در صنايع فضايي يا دفاعي ايجاد شده اند. از پودرهاي نوشيدني ميوه اي تَنگ (Tang) و غذاهاي كنسرو شده گرفته تا شبكه ي جهاني اينترنت، همه و همه در ابتدا با هدف استفاده در صنايع فضايي و دفاعي اختراع شده اند.

به واسطه ي حساسيت و اهميت امور دفاعي، شكي نيست كه رايانش ابري، با تمام مزاياي خود به اين حوزه ي حساس نيز وارد شده است. اما اگر در حال فكر كردن به سربازان رباتيك هستيد، شايد آنچه در ادامه ي اين مطلب بيان شده برايتان نااميد كننده باشد. كاركردهاي فعلي رايانش ابري در امور دفاعي اغلب به خودكارسازي مديريت مالي، ارتباطات و برنامه ريزي محدود مي شوند. اما با همين كاركردهاي محدود نيز روي آوردن به رايانش ابري موجب كاهش بودجه ي مورد نياز ارتش در امور اداري شده است.

طي سال هاي گذشته، اغلب ارتش هاي مدرن به استفاده از سيستم هاي دفاعي شبكه اي روي آورده اند؛ اما با وجود فشارهاي مالي فزاينده اي كه بر برخي از اين ارتش ها وارد مي شود، رايانش ابري راهي است كه به آن ها اجازه مي دهد ضمن حفظ شبكه هاي دفاعي، هزينه هاي خود را نيز كاهش دهند. شبكه هاي دفاعي به مراكز فرماندهي و واحدهاي رزمي اجازه مي دهند اطلاعات جمع آوري شده را به صورت آني به اشتراك بگذارند و همين مسئله آمادگي رزمي نيروها را در ميدان نبرد افزايش مي دهد.

كاربردهاي نظامي رايانش ابري شامل تحليل داده هاي حجيم، يك پارچه سازي اطلاعات و پردازش و پخش اطلاعات از طريق كانال هاي ارتباطي است. مدل سازي هاي گسترده، انجام شبيه سازي ها و همچنين ايجاد سيستم هاي كمكي جهت تصميم گيري هاي دفاعي از ديگر كاركردهاي رايانش ابري در حوزه ي دفاع است.

در عين حال، يكي از نگراني هاي موجود در ارتباط با به كارگيري رايانش ابري در حوزه ي دفاعي، احتمال حملات سايبري است

يكي از نمونه هاي به كارگيري رايانش ابري در حوزه ي دفاع، همكاري ارتش ايالات متحده و شركت آي بي ام در زمينه ي مديريت تداركاتي ارتش است. داده هاي تداركاتي و اطلاعات مالي از جمله اطلاعاتي هستند كه در ارتش ايالات متحده با كمك رايانش ابري پردازش خواهند شد. پردازش چنين اطلاعاتي در فضاي ابري، استخراج و تحليل داده هاي مورد نياز ارتش را بسيار ساده مي كند.

در عين حال، يكي از نگراني هاي موجود در ارتباط با به كارگيري رايانش ابري در حوزه ي دفاعي، احتمال حملات سايبري است. قطعا راه هايي براي مبارزه و پيشگيري از چنين حملاتي وجود خواهد داشت، اما نمي توان اطمينان حاصل كرد كه چنين حملاتي تحت هيچ شرايطي به وقوع نخواهند پيوست. در پاسخ به اين نگراني ها، ارتش ايالات متحده و آي بي ام، طي قراردادي توافق كرده اند تا طي پنج سال، ديتاسنترهايي را مطابق با نيازهاي ارتش و در مكان هاي مدنظر ارتش ايجاد كنند. طي اين برنامه، در پنج سال آينده، داده هاي پراكنده ي ارتش كه هم اكنون در بيش از ده هزار ديتا سنتر مختلف نگه داري مي شوند، تماما به ديتاسنترهاي ابري ارتش منتقل خواهند شد. چنين اقدامي، ريسك حملات سايبري را به طور قابل توجهي كاهش خواهد داد.

E-Banking

صنايع توليدي و خدماتي

در ابتدا لازم است اشاره كنيم كه در مقاله ي حاضر، مفهوم صنعت به صنايع توليدي محدود نيست بلكه بخش هاي خدماتي نظير صنعت بانك داري و بيمه را نيز شامل مي شود. در حال حاضر، كاربردهاي صنعتي رايانش ابري بيشتر به امور اداري نظير پيام رساني و برنامه ريزي محدود مي شود. دليل اين مسئله نيز برخورد محتاطانه اغلب صنايع با مقوله ي رايانش ابري است. اغلب شركت هاي صنعتي تلاش مي كنند تا پس از بررسي مزاياي رايانش ابري در حوزه ي كاري خود، پيرامون استفاده از اين تكنولوژي تصميم گيري كنند.

شركت ها و سازمان هاي بزرگ از رايانش ابري جهت مديريت منابع انساني خود در مقياس جهاني استفاده مي كنند

صنعت بانك داري از جمله صنايعي است كه استفاده از رايانش ابري را شروع كرده است. به دليل اهميت امنيت و بهره وري در حوزه هاي مالي، نگراني هايي در مورد امنيت رايانش ابري، موانع قانوني داخلي و بين المللي و كارايي اين فناوري وجود دارد. اغلب صنايع، در حال حاضر از سرويس هاي نرم افزاري رايانش ابري در امور اداري خود بهره مي برند؛ براي مثال مي توان به صنعت بيمه اشاره كرد. خودكارسازي ارائه ي خدمات به مشتريان و پردازش و بررسي خودكار درخواست هاي آنان از مزاياي رايانش ابري در اين صنايع است. همچنين، شركت ها و سازمان هاي بزرگ و چند مليتي از رايانش ابري جهت مديريت منابع انساني خود در مقياس جهاني استفاده مي كنند.

در مقابل، برخي صنايع پيشرفت بيشتري در زمينه ي استفاده از رايانش ابري نشان داده اند. براي مثال، رسانه ها از خدمات زيرساختي و پلتفرمي رايانش ابري جهت مديريت و پخش محتوا و همچنين تحليل داده استفاده مي كنند. صنايع توليدي نيز در امور مديريتي، تحقيق و توسعه و ارائه ي خدمات پس از فروش به رايانش ابري روي آورده اند. به كمك رايانش ابري، انجام تحليل هاي صنعتي ساده تر شده است؛ در كنار آن، ارسال سفارشات و انجام هماهنگي هاي ميان توليدكنندگان، تامين كنندگان قطعات و مشتريان نيز آسان تر و سريع تر از گذشته است.

جمع بندي

در اين مقاله، كاربردهاي رايانش ابري در برخي حوزه هاي مختلف را مورد بررسي قرار داديم. آنچه در لابلاي خطوط اين مطلب قابل مشاهده است، اين واقعيت است كه در اغلب حوزه هاي مورد بررسي، به جاي استفاده از رايانش ابري جهت خلق نوآوري هاي جديد، از اين فناوري به منظور بهتر و آسان تر كردن رويه ها و كاربردهاي قديمي استفاده مي شود.

آموزش از راه دور، ذخيره ي اطلاعات به صورت ديجيتالي، برگزاري جلسات پزشكي از راه دور و بسياري از مثال هاي مطرح شده در اين مقاله، پيش از ظهور رايانش ابري وجود داشته اند. اما آنچه رايانش ابري انجام مي دهد، بهتر و آسان تر كردن چنين كارهايي است. از طرفي نبايد از مزيت هاي مالي و فني رايانش ابري نيز غافل بود، با برداشتن هزينه ها و پيچيدگي هاي فني از دوش شركت ها و سازمان ها، رايانش ابري راه را براي پيشرفت استارتاپ هاي كوچك ساده تر مي كند. در مواردي نظير پزشكي و آموزش نيز، رايانش ابري به جوامع كم درآمد كمك خواهد كرد تا با كاهش هزينه هاي خود، فشارهاي مالي را كاهش دهند.

در عين حال نمي توان مسئله ي امنيت را ناديده گرفت، در مواردي همچون امور دفاعي و پزشكي، امنيت اطلاعات از اهميت بالايي برخوردار است. در حال حاضر، يكي از دلائل برخورد محتاطانه با رايانش ابري، نگراني هاي امنيتي است. شبكه هاي اينترنتي همچون رگ هاي حياتي در پيكر رايانش ابري هستند؛ كارشناسان امنيت شبكه همواره در تلاش اند امنيت اين شبكه ها را افزايش دهند، اما نبرد ميان خرابكاران اينترنتي و اين كارشناسان نبردي پايان ناپذير است. با اين وجود، با توجه به پتانسيل بالاي رايانش ابري و بلوغ نسبي اين فناوري، مي توان در مورد كاهش نگراني هاي امنيتي در آينده اميدوار بود./زوميت

کد خبر : 83811
تاریخ : سه شنبه ، ١٨ مهر ١٣٩٦ ٠٧:٤٤